Wiadomości

Łatwiejsza wypłata emerytury w Wielkiej Brytanii. Rząd zmienia zasady dla ciężko chorych

Nieuleczalnie chorzy w Wielkiej Brytanii mają zyskać łatwiejszy dostęp do oszczędności emerytalnych. Rząd zapowiedział ograniczenie formalności.

Dostęp do pieniędzy odkładanych na emeryturę bywa szczególnie ważny po rozpoznaniu choroby terminalnej.

W Wielkiej Brytanii istnieje procedura pozwalająca wypłacić takie oszczędności przed osiągnięciem standardowego wieku.

Uzyskanie środków wymaga jednak dokumentacji medycznej potwierdzającej spełnienie określonych warunków.

Zapowiedziane w ubiegłotygodniowym budżecie zmiany mają ułatwić tę procedurę i ograniczyć presję czasu, z którą mierzą się chorzy oraz ich rodziny.

Reforma dotyczy oszczędności w prywatnych i pracowniczych programach emerytalnych. Obecnie standardowy wiek dostępu do tych pieniędzy wynosi zazwyczaj 55 lat, a od kwietnia 2028 roku wzrośnie do 57 lat.

Osoby z chorobą terminalną mogą jednak ubiegać się o wcześniejszą jednorazową wypłatę, określaną jako „serious ill-health lump sum”. Po spełnieniu warunków dostępna jest ona bez minimalnego progu wieku, a w określonych przypadkach kwalifikujące się środki można otrzymać bez podatku dochodowego.

Inna ocena rokowania, mniej trudności z dokumentacją

Obecne przepisy wymagają pisemnego potwierdzenia lekarskiego, że przewidywana długość życia osoby ubiegającej się o wypłatę jest krótsza niż rok. Problem polega na tym, że lekarzom trudno precyzyjnie określić, ile czasu pozostało pacjentowi.

Zgodnie z zapowiedzią rządu nowe kryterium będzie pozwalało na wypłatę, jeżeli można zasadnie oczekiwać, że chory umrze w ciągu 12 miesięcy. Zmiana sformułowania ma dać lekarzom większą elastyczność przy ocenie rokowania, bez konieczności przedstawiania prognozy jako pewnego rozstrzygnięcia.

Szerszy ma być również zakres akceptowanej dokumentacji od lekarzy pracujących poza Wielką Brytanią. Według rządu ograniczenie formalności powinno ułatwić uzyskanie pieniędzy osobom, które w trudnym momencie muszą dodatkowo zajmować się dokumentami i kontaktem z administratorem programu emerytalnego.

Dla oszczędzających mieszkających za granicą lub leczących się poza Wielką Brytanią oznacza to łatwiejsze wykorzystanie dokumentacji od prowadzącego ich lekarza. Nie będzie jednak wystarczało dowolne zaświadczenie wystawione za granicą — nadal trzeba będzie spełnić wymagania dotyczące uprawnionego specjalisty i danego programu emerytalnego.

Jon Greer, szef polityki emerytalnej w Quilter, ocenił zapowiedź jako krok w kierunku sprawniej działającego systemu. Podkreślił, że osoby z diagnozą terminalną potrzebują jasnych zasad i wsparcia udzielonego na czas.

„W tak trudnym okresie dostęp do własnych oszczędności nie powinien oznaczać konieczności pokonywania zbędnych barier administracyjnych” — powiedział.

Nowe zasady nie obowiązują jeszcze automatycznie

Sama zapowiedź budżetowa nie zmienia od razu warunków wypłaty. Reforma ma zostać wprowadzona w ustawie Finance Bill 2026–27 i zacząć obowiązywać po uzyskaniu sankcji królewskiej, czyli Royal Assent.

Nie podano jeszcze potwierdzonej daty wejścia przepisów w życie. Do tego czasu wnioski podlegają obecnym wymaganiom, dlatego przy ubieganiu się o środki trzeba ustalić z administratorem programu, jakie dokumenty są aktualnie potrzebne.

Jak wystąpić o wcześniejszą wypłatę oszczędności

Pierwszym krokiem jest kontakt z firmą zarządzającą emeryturą i zapytanie o „serious ill-health lump sum”. Administrator powinien wyjaśnić, czy regulamin programu przewiduje taką wypłatę, jakie środki się do niej kwalifikują oraz jakiej dokumentacji medycznej wymaga.

Nie trzeba czekać do ukończenia 55 lat. Ta procedura pozwala ubiegać się o pieniądze również znacznie młodszym osobom, jeżeli spełniają warunki zdrowotne i zasady programu.

Obecnie podstawą jest pisemna opinia lekarza potwierdzająca przewidywaną długość życia krótszą niż rok. Co do zasady chodzi o lekarza z brytyjską rejestracją, choć wytyczne brytyjskiego urzędu skarbowego, HM Revenue & Customs (HMRC), już teraz przewidują pewne okoliczności uznawania równoważnych zagranicznych kwalifikacji w przypadku osób przebywających poza krajem.

Zobacz też:

Po wejściu reformy administratorzy będą stosować bardziej elastyczne kryterium dotyczące 12-miesięcznego rokowania oraz rozszerzone zasady przyjmowania dokumentacji medycznej.

Osoby poważnie chore, które nie spełniają kryterium choroby terminalnej, również powinny sprawdzić warunki swojego programu. Istnieją odrębne zasady wcześniejszego dostępu do emerytury z powodu złego stanu zdrowia, określane jako „ill-health retirement”, ale uprawnienia zależą między innymi od rodzaju programu i wpływu choroby na zdolność do pracy.

Kiedy wypłata jest wolna od podatku

W przypadku osób przed 75. urodzinami kwalifikująca się jednorazowa wypłata z powodu choroby terminalnej może być w całości zwolniona z podatku dochodowego. Warunkiem jest dostępność odpowiedniej części limitu „lump sum and death benefit allowance”.

Dla większości osób standardowy limit wynosi 1 073 100 GBP. Nie oznacza to jednak, że każdy ma do wykorzystania pełną tę kwotę — znaczenie mają wcześniejsze wypłaty zaliczane do limitu oraz indywidualne uprawnienia.

Jeżeli wypłata przekracza pozostały dostępny limit, nadwyżka podlega podatkowi dochodowemu. Natomiast po ukończeniu 75 lat taka wypłata jest zasadniczo opodatkowana jako dochód emerytalny.

Przed złożeniem dyspozycji trzeba również uwzględnić wpływ otrzymanych pieniędzy na świadczenia zależne od dochodu i posiadanego kapitału. Wypłata zmienia także wysokość środków pozostających w programie dla osób uprawnionych po śmierci oszczędzającego.

Bezpłatnych informacji o dostępnych rozwiązaniach udziela MoneyHelper. Osoby potrzebujące indywidualnej oceny skutków finansowych mogą skorzystać z pomocy regulowanego doradcy finansowego.

Warto również sprawdzić posiadane ubezpieczenie na życie lub polisę na wypadek poważnej choroby. W zależności od zakresu ochrony diagnoza może uprawniać do odrębnej wypłaty z ubezpieczenia.

Data utworzenia: wtorek, 03 listopada 2026 14:06 - Adam Bham (Adam Szmulewski)

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.