Rząd zapowiada pięcioletni program wsparcia dla gospodarstw domowych, który ma obniżyć rachunki za energię i przyspieszyć zieloną transformację.

Rząd Wielkiej Brytanii opublikował długo oczekiwane szczegóły programu Warm Homes Plan, który ma być jedną z największych interwencji państwa w domową energetykę od dekad.

W ciągu pięciu lat do gospodarstw domowych ma trafić łącznie £15 mld w formie dotacji i tanich pożyczek na odnawialne źródła energii oraz nowoczesne systemy grzewcze.

Plan, zapowiadany po raz pierwszy jeszcze w 2024 roku, ma pomóc ograniczyć rosnące koszty energii, zmniejszyć zależność kraju od paliw kopalnych i wyciągnąć nawet milion osób z ubóstwa energetycznego.

Rząd nie ukrywa, że chodzi też o przyspieszenie tzw. „rewolucji dachowej” i potrojenie liczby domów z instalacjami fotowoltaicznymi.

Na czym polega Warm Homes Plan i kto będzie mógł skorzystać

Zgodnie z opublikowanymi założeniami, program obejmie właścicieli domów oraz osoby mieszkające w zasobach komunalnych i socjalnych. Główne wsparcie ma dotyczyć trzech technologii: paneli słonecznych, pomp ciepła oraz domowych magazynów energii.

Rząd zapowiada, że finansowanie będzie dostępne zarówno w formie grantów, jak i nisko- lub zeroprocentowych pożyczek, niezależnie od dochodu gospodarstwa domowego. Dla rodzin o niskich dochodach przewidziano pełne pokrycie kosztów instalacji paneli fotowoltaicznych i baterii.

Najważniejsze elementy programu

• przedłużenie Boiler Upgrade Scheme do lat 2029–2030 z dotacją £7 500 na instalację pompy ciepła,
• dodatkowe £600 mln dla najuboższych gospodarstw domowych, co zwiększa pulę wsparcia do £5 mld,
• niskooprocentowane i zeroprocentowe pożyczki na zielone technologie dla wszystkich właścicieli domów,
• wsparcie dla instalacji paneli słonecznych, baterii i systemów elektrycznego ogrzewania.

Ile można zyskać na rachunkach za energię

Według rządowych szacunków, przeciętny dom z trzema sypialniami, który zdecyduje się na montaż pompy ciepła, paneli fotowoltaicznych i magazynu energii, może obniżyć roczne rachunki za energię o około £500. Organizacje takie jak Nesta oraz MCS Foundation wskazują jednak, że realne oszczędności w niektórych przypadkach mogą przekraczać £1 000 rocznie.

Trzeba jednocześnie pamiętać, że nawet po uwzględnieniu dotacji część gospodarstw będzie musiała ponieść koszty własne. W przypadku pomp ciepła średni wydatek po dopłacie rządowej to około £5 000.

Premier Keir Starmer podkreślił przy prezentacji planu, że „ciepły dom nie powinien być przywilejem, lecz podstawową gwarancją dla każdej rodziny w Wielkiej Brytanii”.

Branża energetyczna popiera plan, opozycja ostrzega

Program został bardzo dobrze przyjęty przez sektor energetyczny, związki zawodowe oraz instytucje finansowe. Energy UK oceniła, że wieloletnie zobowiązanie państwa daje inwestorom stabilność i zachęca do dalszych inwestycji w zielone technologie.

Również organizacje związane z elektryfikacją ogrzewania, takie jak Electrify Britain, wskazują, że plan może realnie obniżyć rachunki w długim okresie, choć podkreślają, że kluczowe będzie tempo i skuteczność wdrażania.

Z drugiej strony konserwatyści oraz część polityków opozycji ostrzegają przed wysokimi kosztami eksploatacyjnymi. Claire Coutinho zwróciła uwagę, że bez szybkiego obniżenia cen energii elektrycznej część gospodarstw może zostać obciążona wysokimi rachunkami mimo otrzymanego wsparcia.

Krytycznie wypowiedział się także Richard Tice, który nazwał program „skandalicznym marnotrawstwem pieniędzy podatników”, wskazując na dużą zależność rynku od chińskich paneli i baterii. Dane HMRC pokazują, że w 2024 roku aż 68% importowanych do Wielkiej Brytanii paneli słonecznych pochodziło z Chin.

Zmiana podejścia do izolacji i nacisk na nowe technologie

Początkowo Warm Homes Plan miał w dużej mierze koncentrować się na masowej termomodernizacji budynków.

Rząd zdecydował się jednak odejść od tego kierunku po licznych kontrowersjach wokół programu ECO, w ramach którego dochodziło do wadliwych i źle wykonanych prac izolacyjnych.

Eksperci z branży grzewczej, w tym firmy szkolące instalatorów pomp ciepła, oceniają tę zmianę jako bardziej opłacalną długoterminowo. Podkreślają, że pompy ciepła to technologia wciąż rozwijająca się i wymagająca wsparcia publicznego, aby mogła konkurować z tradycyjnymi kotłami gazowymi i olejowymi.

Rachunki za prąd i gaz nadal problemem

Choć pompy ciepła są nawet trzy–cztery razy bardziej efektywne energetycznie niż kotły gazowe, wysokie ceny energii elektrycznej w Wielkiej Brytanii sprawiają, że koszty ich użytkowania nie zawsze są niższe. Kraj należy do państw z jednymi z najwyższych cen prądu w Europie, co wynika m.in. z kosztów modernizacji sieci, podatków oraz wahań cen gazu na rynkach hurtowych.

Sekretarz ds. energii Ed Miliband wielokrotnie podkreślał, że uzależnienie od paliw kopalnych jest „piętą achillesową” brytyjskiej gospodarki, a rozwój czystej energii to jedyna droga do stabilnych i niższych rachunków.

Nowe obowiązki dla landlordów i zmiany w EPC

Warm Homes Plan obejmuje także zmiany istotne dla rynku najmu. Od 2030 roku właściciele nieruchomości na wynajem będą musieli zapewnić, aby ich lokale osiągały co najmniej klasę EPC C, zamiast obecnej E.

Rząd zapowiedział jednocześnie reformę systemu ocen EPC, który obecnie opiera się głównie na szacowanych kosztach eksploatacji. W praktyce zdarza się, że instalacja pompy ciepła obniża ocenę energetyczną nieruchomości, mimo że jest ona bardziej efektywna. Nowe zasady mają zostać ogłoszone jeszcze w 2025 roku.

Solar i pompy ciepła w nowych domach mają być standardem

Dokument potwierdza również, że w ramach Future Homes Standard nowe domy w Wielkiej Brytanii będą wyposażane w niskoemisyjne ogrzewanie, wysoką efektywność energetyczną oraz panele słoneczne „domyślnie”. To uspokoiło obawy organizacji ekologicznych, które wcześniej sygnalizowały ryzyko wycofania się z obowiązku montażu fotowoltaiki w nowym budownictwie.

Analitycy rynku energii podkreślają, że choć wdrażanie nowych standardów się opóźnia, kierunek zmian jest zgodny z oczekiwaniami społecznymi i potrzebami klimatycznymi, zwłaszcza w kontekście kosztów życia i jakości mieszkań w sektorze najmu.

 
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Czytaj poprzedni artykuł: Wielka Brytania: Liczba osób na zasiłkach wzrosła o milion. Universal Credit wymyka się spod kontroli

Czytaj następny artykuł: Inflacja w Wielkiej Brytanii znów rośnie. Najwyższy poziom od sześciu miesięcy uderza w domowe budżety