Pasażerowie mogą nie dostać odszkodowań po chaosie na lotniskach w Wielkiej Brytanii

Loty w Wielkiej Brytanii wracają do normy po awarii kontroli ruchu lotniczego. Problemy dotknęły około 300 tys. pasażerów.

Sytuacja na brytyjskich lotniskach w dużej mierze wróciła do normy po kilku dniach poważnych zakłóceń spowodowanych problemem technicznym w systemie kontroli ruchu lotniczego.

Dla tysięcy pasażerów, których loty zostały odwołane lub mocno opóźnione, nie oznacza to jednak końca problemów.

Jedną z najważniejszych kwestii pozostaje możliwość uzyskania odszkodowania. Civil Aviation Authority (CAA) ostrzega, że awaria National Air Traffic Services (Nats) prawdopodobnie zostanie uznana za „nadzwyczajne okoliczności”.

Jeżeli tak się stanie, linie lotnicze w większości przypadków nie będą zobowiązane do wypłacania pasażerom dodatkowych odszkodowań za opóźnienia i odwołane połączenia. Nadal mogą jednak mieć inne obowiązki wobec podróżnych.

Problemy rozpoczęły się we wtorek 8 września, gdy Nats, brytyjski operator kontroli ruchu lotniczego, poinformował o „problemie technicznym”. Skutki awarii były odczuwalne również następnego dnia.

Ponad 2 tys. lotów dotkniętych zakłóceniami

Podróżni próbowali w tym czasie zmieniać swoje rezerwacje i organizować dalszą podróż. Cirium oszacowało, że przy około 30-procentowym wskaźniku odwołanych lotów skutki zakłóceń mogło odczuć co najmniej 300 tys. pasażerów.

Do czwartkowego wieczoru sytuacja wyraźnie się uspokoiła. Spośród 3028 zaplanowanych przylotów 54 zostały odwołane lub nie były realizowane, co odpowiadało 1,78 proc. wszystkich połączeń.

W przypadku odlotów problemy dotyczyły 47 z 3033 zaplanowanych lotów, czyli 1,55 proc. Według Cirium były to wartości tylko nieznacznie wyższe niż w normalnym dniu.

Najbardziej dotkniętym lotniskiem pozostawało Heathrow. W czwartek odwołano tam 23 przyloty oraz 12 odlotów.

Szef Nats musi wyjaśnić przyczyny awarii

To już trzeci poważny incydent związany z awarią systemu Nats w ciągu trzech lat. Wcześniejsze duże problemy wystąpiły w sierpniu 2023 roku oraz w lipcu 2025 roku.

Martin Rolfe dostał tydzień na przygotowanie raportu dotyczącego przyczyn najnowszej awarii. Heidi Alexander stwierdziła, że „nie uważa, aby problem był niemożliwy do uniknięcia”.

Na Nats i jego kierownictwo spadła również krytyka ze strony przewoźników, w tym Wizz Air i British Airways. Szczególnie ostro wypowiedział się dyrektor operacyjny Ryanaira Neal McMahon.

W oświadczeniu określił Rolfe'a jako „przepłaconego, nieskutecznego” szefa i wezwał do jego zwolnienia.

Odszkodowania za odwołane loty są mało prawdopodobne

Takie zakwalifikowanie awarii oznacza, że pasażerowie najprawdopodobniej nie będą mieli prawa do standardowego odszkodowania finansowego za odwołanie lub duże opóźnienie lotu.

Do „nadzwyczajnych okoliczności” zalicza się zazwyczaj zdarzenia pozostające poza kontrolą przewoźnika. Mogą to być między innymi niestabilność polityczna, warunki pogodowe uniemożliwiające bezpieczne wykonanie lotu, zagrożenia dla bezpieczeństwa, nieoczekiwane problemy związane z bezpieczeństwem lotu czy strajki.

Loty z lotnisk w Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej, a także z państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, są objęte regulacjami określającymi prawa pasażerów w przypadku poważnych zakłóceń.

Brak odszkodowania nie oznacza braku pomocy

W przypadku odwołania lotu albo opóźnienia liczonego w godzinach, a nie minutach, linia lotnicza może nadal być zobowiązana do zapewnienia odpowiedniej pomocy. W zależności od sytuacji mogą to być posiłki oraz nocleg w hotelu.

Po wtorkowym paraliżu przewoźnicy będą jednak prawdopodobnie argumentować, że źródłem problemów była awaria krajowego systemu kontroli ruchu lotniczego, na którą nie mieli wpływu. Ostateczne znaczenie może mieć więc ustalenie przyczyn technicznej awarii oraz wyniki niezależnego przeglądu prowadzonego przez CAA.